Reflektime nga Franca mbi Përfshirjen, Mbështetjen e Familjeve dhe Çfarë Mund të Mësojnë Komunitetet tona për Prindërit e Rinj
Nga Isak Ramadani, Anëtar i Këshillit Komunal të Komunës së Likovës
Nga data 30 maj deri më 5 qershor 2026 pata privilegjin të jem pjesë e vizitës studimore Erasmus+ Growing Together në Francë, së bashku me punonjës të rinisë, përfaqësues të organizatave dhe profesionistë nga vende të ndryshme evropiane. Mobiliteti u zhvillua në Châlons-en-Champagne, Reims dhe Épernay dhe trajtoi një temë që shpesh mbetet në hije, si në politikat rinore ashtu edhe në qeverisjen lokale: mbështetjen dhe përfshirjen e prindërve të rinj në jetën e shoqërisë.
Kë vazhdojmë të mos e shohim kur flasim për të rinjtë?
Kjo përvojë më bëri të reflektoj jo vetëm si pjesëmarrës në projekt, por edhe si anëtar i Këshillit Komunal të Likovës, mbi mënyrën se si institucionet tona lokale mund të jenë më të ndjeshme, më gjithëpërfshirëse dhe më afër njerëzve që përballen me sfida të veçanta në jetë.
Prindërit e rinj janë ende të rinj
Një nga mesazhet më të fuqishme të projektit Growing Together ishte një e vërtetë e thjeshtë:
Të bëhesh prind nuk do të thotë të ndalosh së qeni i ri.
Megjithatë, në praktikë, shumë politika, programe dhe aktivitete rinore vazhdojnë të ndërtohen mbi idenë e një të riu pa përgjegjësi familjare, me kohë të lirë dhe mundësi për të marrë pjesë në çdo aktivitet.
Për një prind të ri, realiteti është krejt ndryshe.
Përgjegjësitë ndaj fëmijës, vështirësitë ekonomike, ndërprerja e arsimit, mungesa e përkrahjes sociale, stresi dhe pasiguria shpesh e bëjnë pjesëmarrjen në jetën shoqërore dhe komunitare shumë më të vështirë.
Në shumë raste, prindërit e rinj gjenden mes dy botëve: konsiderohen shumë “të rritur” për programet rinore, por njëkohësisht nuk gjejnë mbështetjen e nevojshme për sfidat që përjetojnë.
Pikërisht këtu lind pyetja që më shoqëroi gjatë gjithë javës:
A po i ndërtojmë institucionet sipas nevojave reale të njerëzve, apo presim që njerëzit t’i përshtaten sistemeve që nuk janë krijuar për ta?
Mësime nga Franca: Përfshirja ndërtohet përmes bashkëpunimit
Një nga aspektet më të vlefshme të mobilitetit ishte mundësia për të parë nga afër mënyrën se si institucione të ndryshme franceze punojnë së bashku për të mbështetur familjet, të rinjtë dhe grupet e cenueshme.
Vizituam organizata që merren me:
• përfshirjen sociale;
• mbështetjen e familjeve;
• parandalimin e varësive;
• strehimin emergjent;
• mbështetjen e viktimave të dhunës;
• orientimin profesional dhe punësimin e të rinjve;
• dhe promovimin e pjesëmarrjes qytetare.
Ajo që më bëri më shumë përshtypje nuk ishte vetëm cilësia e shërbimeve, por bashkëpunimi ndërmjet institucioneve.
Shkollat, shërbimet sociale, organizatat joqeveritare, komunat, qendrat rinore dhe profesionistët e fushave të ndryshme punonin si pjesë e një rrjeti të përbashkët, me një qëllim të vetëm: të sigurojnë që askush të mos mbetet vetëm përballë vështirësive.
Kjo më bëri të kuptoj se përfshirja sociale nuk mund të ndërtohet nga një institucion i vetëm. Ajo kërkon partneritet, komunikim dhe përgjegjësi të përbashkët.
La Passerelle Një vend ku familjet ndihen se i përkasin
Një nga vizitat që më preku më shumë ishte ajo në La Maison de l’Enfant “La Passerelle” në Épernay.
Për gati katër dekada, kjo shoqatë ka krijuar një hapësirë të ngrohtë dhe mikpritëse për fëmijët dhe prindërit e tyre.
Ajo që e bën të veçantë këtë vend është thjeshtësia e filozofisë së saj: çdo familje është e mirëpritur.
Nuk ka kritere financiare, nuk ka barriera administrative dhe askush nuk ndihet i gjykuar.
Fëmijët e moshës 0-6 vjeç luajnë, socializohen dhe përgatiten për jetën shkollore, ndërsa prindërit krijojnë lidhje me njëri-tjetrin, ndajnë përvoja dhe marrin mbështetje.
Madje, mbështetja fillon që gjatë shtatzënisë. Nënat e ardhshme mund të bëhen pjesë e komunitetit edhe para lindjes së fëmijës.
Ky ishte një kujtim i bukur se:
Prindërimi bëhet më i lehtë kur familjet ndihen të përfshira dhe të mbështetura.
Si anëtar i Këshillit Komunal të Likovës, kjo vizitë më bëri të mendoj për rëndësinë e krijimit të hapësirave të ngjashme edhe në komunitetet tona vende ku familjet mund të gjejnë mbështetje, këshillim dhe një ndjenjë përkatësie.
PART/AGES 51 – Kur mbështetja fillon herët
Një tjetër përvojë frymëzuese ishte vizita në PART/AGES 51 në Reims.
Misioni i tyre nuk është vetëm të punojnë me fëmijët, por të fuqizojnë të gjithë familjen.
Përmes punëtorive, aktiviteteve familjare, grupeve mbështetëse për prindërit dhe programeve parandaluese, ata ndihmojnë fëmijët të zhvillojnë aftësi jetësore, vetëbesim dhe inteligjencë emocionale.
Kjo organizatë më rikujtoi një të vërtetë të rëndësishme:
Komunitetet e forta ndërtohen mbi familje të forta.
Dhe familjet bëhen më të forta kur kanë qasje në informacion, orientim dhe mbështetje.
Për ne si komunë, kjo është një thirrje për të investuar më shumë në parandalim, edukim dhe mbështetje të hershme, në vend që të veprojmë vetëm kur problemet tashmë janë bërë të mëdha.
Info Jeunes Grand Est – Informacioni si mundësi
Një tjetër institucion që la mbresa të veçanta ishte Info Jeunes Grand Est në Reims.
Misioni i tyre është i thjeshtë: të sigurojnë që të rinjtë të dinë se çfarë mundësish ekzistojnë për ta.
Ata ofrojnë këshillim individual, punëtori, orientim profesional dhe informacione për arsimimin, punësimin dhe mobilitetin ndërkombëtar.
Ajo që kuptova gjatë kësaj vizite ishte se:
Informacioni është një formë fuqizimi.
Shumë të rinj humbasin mundësi jo sepse nuk kanë potencial, por sepse nuk dinë që ato ekzistojnë.
Kjo më bëri të reflektoj mbi nevojën për të forcuar edhe më shumë qasjen e të rinjve të Komunës së Likovës në informacion, mundësi evropiane, programe Erasmus+ dhe iniciativa që mund të ndryshojnë rrjedhën e jetës së tyre.
Club de Prévention d’Épernay – Të shkosh tek njerëzit, jo të presësh që ata të vijnë
Një nga vizitat më mbresëlënëse ishte ajo në Club de Prévention d’Épernay, një organizatë që prej vitit 1978 lufton kundër përjashtimit social.
Ata ofrojnë strehim emergjent, mbështetje për familjet, programe punësimi, ndihmë për viktimat e dhunës dhe punojnë çdo vit me rreth 1,800 persona.
Por ajo që më la më shumë përshtypje ishte filozofia e tyre e punës:
Ata nuk presin që njerëzit të kërkojnë ndihmë. Ata shkojnë tek njerëzit.
Punonjësit socialë takojnë të rinjtë në lagje, shkolla, rrugë dhe hapësira publike, duke ndërtuar fillimisht besim dhe më pas duke ofruar mbështetje.
Ky model më bëri të mendoj se sa e rëndësishme është që institucionet të jenë aktive dhe të pranishme në komunitet.
Shpesh, njerëzit që kanë më shumë nevojë për ndihmë janë pikërisht ata që e kanë më të vështirë të trokasin në dyert e institucioneve.
Çfarë mund të mësojë Komuna e Likovës?
Likova është një komunë e re në moshë, me potencial të madh njerëzor, me energji dhe dëshirë për zhvillim.
Megjithatë, edhe ne përballemi me sfida që lidhen me pjesëmarrjen e të rinjve, punësimin, qasjen në mundësi dhe përfshirjen sociale.
Për mua, kjo përvojë solli disa mësime të rëndësishme:
• Të forcojmë bashkëpunimin ndërmjet institucioneve lokale, shkollave, qendrave sociale dhe organizatave të shoqërisë civile.
• Të krijojmë më shumë hapësira miqësore për familjet dhe fëmijët.
• Të investojmë në informimin dhe fuqizimin e të rinjve.
• Të zhvillojmë mekanizma më të mirë për identifikimin dhe mbështetjen e grupeve të cenueshme.
• Të ndërtojmë politika që i shohin prindërit e rinj jo si një grup me probleme, por si qytetarë aktivë me potencial të madh për të kontribuar në komunitet.
Nuk besoj se qëllimi i këtyre vizitave është të kopjojmë modele nga vende të tjera.
Çdo komunitet ka realitetin, sfidat dhe burimet e veta.
Por besoj fuqishëm se përvoja të tilla na ndihmojnë të shohim më qartë realitetin tonë dhe të pyesim veten:
Si mund të ndërtojmë një komunitet ku askush të mos ndihet i padukshëm?
Growing Together më kujtoi se përfshirja nuk është thjesht një fjalë në dokumente apo strategji.
Përfshirja është një zgjedhje.
Është vendimi për të krijuar hapësira ku secili ndihet i mirëpritur, i dëgjuar dhe i mbështetur.
Është gatishmëria për të përshtatur institucionet tona me nevojat reale të njerëzve.
Dhe mbi të gjitha, është bindja se edhe ata që shpesh mbeten në periferi të vëmendjes – si prindërit e rinj – meritojnë të jenë pjesë aktive e jetës së komunitetit.
Dua të shpreh mirënjohjen time të sinqertë për organizatorët, partnerët dhe të gjithë pjesëmarrësit që e bënë këtë përvojë kaq të vlefshme.
Jam i bindur se mësimet e marra në Francë do të shërbejnë si frymëzim për punën time të mëtejshme si anëtar i Këshillit Komunal të Likovës dhe për përpjekjet tona të përbashkëta për të ndërtuar një komunitet më gjithëpërfshirës, më solidar dhe më afër nevojave të çdo qytetari.
Sepse komunitetet e forta nuk ndërtohen duke u shërbyer vetëm atyre që janë më të lehtë për t’u arritur. Ato ndërtohen kur askush nuk mbetet pas dhe kur secili ndihet se i përket këtij komuniteti.
Извор: Општина Липково